Σάββατο 3 Νοεμβρίου 2018

Η ζωή, ο θάνατος και η ανάσταση του Grindhouse Cinema: από το Κραχ του ’29 στη σύγχρονη λατρεία του cult.Πρόκειται για ένα είδος που λατρεύεται από πολλούς ενώ συγχέεται με τις B-movies. Συνήθως, η διαισθητική διάκριση των οπαδών αφορά τις B-movies ως φτηνές παραγωγές β διαλογής (πχ γελοίες ταινίες επιστημονικής φαντασίας της δεκαετίας του 1950) και τις ταινίες grindhouse ως αιματηρές, σοκαριστικές και κακοφτιαγμένες ταινίες της δεκαετίας του 1970. Η διάκριση είναι ενδιαφέρουσα και έχει βάση αισθητικά, αλλά νομίζω πως είναι ενδιαφέρον να μιλήσουμε λίγο και για το grindhouse σε πιο συστηματική βάση, βάζοντας κάτω από τον μεγεθυντικό μας φακό και την ίδια την ιδέα του grindhouse ως cult. Δεν σκοπεύω βέβαια να διορθώσω κάποια υποτιθέμενη ιστορική αδικία εδώ, αφού οι αντιλήψεις των ανθρώπων για τα πράγματα είναι αυτό που μετράει στο τέλος. Αντίθετα, η cult-οποίηση των πράγματι απολαυστικών grindhouse ταινιών έχει πολλά να κερδίσει αν συμπεριλάβει την πορεία του είδους μέσα στον χρόνο.Είναι ένας αμερικανικός όρος για κινηματογραφική αίθουσα όπου προβάλλονταν κυρίως "exploitation films", δηλαδή ταινίες που θυσιάζουν την κλασική έννοια των κινηματογραφικών ταινιών στο όνομα ενός θεάματος φτηνού εντυπωσιασμού, συχνά με τη χρήση εκκεντρικών και παράλογων σημείων στην πλοκή της ιστορίας, υπερβολικής βίας, έντονου σεξ και αιματοχυσίας. Τέτοιες ταινίες υπήρχαν από τα πρώτα χρόνια του κινηματογράφου, αλλά έγιναν περισσότερο δημοφιλείς στα τέλη του '60 αλλά κυρίως τη δεκαετία του '70 με την απομάκρυνση των κινηματογραφικών ταμπού σε Ευρώπη και Αμερική. Τα grindhouses ήταν γνωστά για την non-stop προβολή B-movies, ταινιών δηλαδή πολύ χαμηλού προϋπολογισμού και οι οποίες προβάλλονταν μαζί με μια δεύτερη ταινία κατά τη διάρκεια της "χρυσής εποχής του Χόλιγουντ".Τα grind house theaters ήταν σινεμά στο κέντρο πόλεων των ΗΠΑ, με εβληματικότερα αυτά της 42ης οδού στη Νέα Υόρκη, κοντά και πάνω στην Times Square. Το βασικό τους χαρακτηριστικό ήταν ότι πρόβαλλαν ταινίες σχεδόν όλη την ημέρα σχεδόν συνεχόμενα, με πολύ χαμηλό εισιτήριο. Έχουν συνδεθεί με ένα συγκεκριμένο στιλ (και όχι είδος) ταινιών –χαμηλή ποιότητα, έμφαση στη βία, κ.ο.κ–, αλλά η πραγματικότητα είναι κάπως πιο περίπλοκη.Η πρώτη εμφάνιση του όρου ανιχνεύεται μάλλον στον Μεσοπόλεμο, και συγκεριμένα στο τεύχος Δεκεμβρίου του σημαντικού περιοδικού Variety το 1923. Ήδη από την εμφάνιση του όρου τα σινεμά αυτά αντιμετωπίζονταν αρνητικά, και συνδέονταν με καμπαρέ και οίκους ανοχής που βρίσκονταν στις ίδιες περιοχές. Μάλιστα, το ίδιο το όνομα παρέπεμπε στον ‘bump ‘n’ grind’ χορό των καμπαρέ, λειτουργώντας εξαρχής ως στιγματισμός. Αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία είναι ότι ο λόγος για τα grind houses ερχόταν από τα πάνω (μεγάλες εφημερίδες όπως οι New York Times, περιοδικά όπως το Variety, κριτικοί και επιφυλλιδογράφοι) και συνδεόταν με τις πολιτικές που ακολουθούσαν τα μεγάλα στούντιο του Χόλυγουντ.Η ανάπτυξη της βιντεοκασέτας στη δεκαετία του 80 έδωσε το βασικό χτύπημα στα grind houses, με αποτέλεσμα να παρακμάσουν. Έτσι, στις δεκαετίες του 90 και του 2000, το είδος (αφού δεν υπήρχαν πλέον σχεδόν καθόλου σινεμά) απέκτησε την αύρα του cult. Το Χόλυγουντ έκανε προσπάθειε να απορροφήσει αυτό το ρεύμα, πετυχαίνοντας εν μέρει και ενσωματώνοντας το λευκό μεσοαστικό κοινό που θεοποιούσε το grind house ως πηγή εναλλακτικής διασκέδασης. Το ίδιο το grind house, βέβαια, όπως είδαμε, δεν ήταν ποτέ σε κάθετη και απόλυτη αντίθεση με το Χόλυγουντ, αλλά είχε μια περίπλοκη και δυναμική σχέση με αυτό. Η λατρεία του grind house σχετίζεται εν μέρει με τη λατρεία του απαγορευμένου και με τη θεοποίηση αυτού που θεωρείται άξιο περιφρόνησης, στο πλαίσιο της επανανοηματοδότησης πολλών αντιστοιχών ρευμάτων από τη δεκαετία του 90 και μετά.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

  «ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΗ» – ΑΝΟΙΧΤΟ ΔΩΡΕΑΝ ΜΑΘΗΜΑ ΓΝΩΡΙΜΙΑΣ με την υπογραφή του Στέλιου Καλαθά Φέτος η  Συναισθηματική Διαλεκτική  σε κα...